De Stichting Schaapskudde Epe-Heerde heeft drie herders en vijf honden in dienst. We stellen ze even (nader) voor.
In 1996 trad Lammert Niesing in vaste dienst. Hij was de opvolger van zijn vader Teun, die vanaf 1965 de kudde onder zijn hoede had gehad. Hij kon onverwachts wat eerder dan hij had verwacht van zijn welverdiende pensioen genieten. Zoon Lammert besloot van ampele overweging ‘ja’ te zeggen op de vraag van zijn vader of hij er voor voelde om zijn werk voort te zetten. Hij wist precies wat het inhield, want hij was dikwijls door zijn vader meegenomen naar de kudde en thuis werd er natuurlijk ook vaak over gepraat. Zijn markante, populaire vader kreeg daarmee de voor de stichting gedroomde opvolger. Lammert is onze fulltime herder.
In juli 2012 werden Fred Mekelenkamp en Bastiaan Niesing zijn vaste vervangers. Zij vervangen Lammert tijdens diens vrije dagen en vakanties en als hij er door andere werkzaamheden voor de stichting niet met de kudde op uit kon. Fred werkte voor de gemeente Epe in de buitendienst en had onder meer het hertenkamp aan de Dellenweg onder zijn hoede. Hij had door zijn werk regelmatig te maken met de kudde en wist dus van de hoed en de rand. Het ambacht van schaapherder was Bastiaan op dezelfde manier als bij zijn vader Lammert met de paplepel ingegoten. Hij was als peutertje al dol op schapen. Het zou zo maar kunnen dat als Lammert met pensioen gaat, de derde generatie Niesing als vaste herder in dienst treedt van de stichting.
Het trio geniet de onmisbare assistentie van twee schaapshonden, Lad (van 16 april 2015) en Tim (geboren op 7 januari 2016). Tot 3 september 2025 behoorde ook Daisy (van 4 oktober 2018) tot de ‘stuurlui’ van de kudde. Op die dag werd ze gegrepen door een wolf. Ze wist dankzij snel ingrijpen door de dienst doende herder en omstanders uit de bek van de aanvaller te komen en te vluchten. Dat is de laatste keer dat we haar gezien hebben. We houden een minuscuul sprankje hoop, maar erg realistisch is dat niet meer; naar alle waarschijnlijkheid heeft ze haar werk moeten bekopen met de dood.
Lad is de eigenzinnigste van het duo dat de kudde moet ‘aansturen’. Hij is geboren in Ierland en een echte stuiterbal die soms lastig te ‘besturen’ is. Maar hij weet precies wat er van hem verwacht wordt en heeft nauwelijks commando’s nodig. Hij volgt de kudde veelal op enige afstand om het overzicht te behouden. Tim is een kleine macho, stikjaloers en soms bloedfanatiek in zijn werk. Hij zit altijd ‘bovenop’ zijn werk, blijft dichtbij de kudde. Hij heeft veel overwicht op de schapen en luistert perfect, zijn enige nadeel is dat hij wat blessuregevoelig is.
Lad en Tim worden nu net als de schapen en herder beschermd tegen wolven door de kuddebewakingshonden Tizcla (een teef, geboren op 7 maart 2018) en Trento (een reu, van 10-1-2024). Een derde verdedigingshond, Iacta (een teefje dat is geboren op 25 augustus 2025), moet alles nog leren van vooral haar oudere soortgenoten. Tizcla en Trento zijn berghonden van de Maremmen en Abruzzen. Het ras is een samensmelting van de Maremmano en de Abruzzese, beide uit Italië. De Maremma is een moerasachtig gebied ten noorden van Rome, de Abruzzo is een bergachtige streek ten oosten van de Italiaanse hoofdstad. In 1860 werden de kortharige Maremmano, die vooral werd gebruikt voor de bewaking van huizen en als show- en familiehond en de langharige Abruzzo, een echte werkhond, samengevoegd tot één ras. Iacta is een pastore della Sila, kortweg Calabrische herder of Silano, die uit de Calabrische Apennijnen stamt. De Sila heeft een zwarte met bruine vacht, maar onze Iscta is net als Tizcla en Trento wit.
Honden van beide rassen zijn gefokt om roofdieren, meestal wolven maar ook beren, op afstand van vee, meestal schaapskuddes, te houden. Ze staan bekend vanwege hun moed, eigenzinnigheid, vastberadenheid en inschattingsvermogen als bewaker en verdediger van vee en eigendommen. In de Italiaanse volksmond worden ze ‘cane da pecora’ genoemd, hond van de schapen. Tussen de schapen vallen ze dankzij hun formaat en witte vacht nauwelijks op, maar als hun kudde bedreigd wordt, is het hommeles.
Meer over het Italiaanse trio staat hier.
