Elisa Dul adopteert eerste lammetjes van dit jaar
‘Daisy’ en ‘Dullie’. Zo gaan de beide eerstgeboren lammetjes van dit jaar verder door het leven. Ze kregen hun naam vandaag, donderdag 5 februari, van Elisa Dul uit Oene. We hebben de topschaatsster gevraagd de oudste lammetjes te adopteren omdat ze na haar zware blessure in de aanloop naar het Olympisch kwalificatietoernooi wel even leuke afleiding kon gebruiken.
Het hele verhaal over haar bezoek aan de schaapskooi en haar schaapjes staat hier.
Honden beschermen ons tegen wolven
We zijn begonnen aan een nieuwe periode in ons bijna 70-jarig bestaan. Sinds begin december worden onze kudde, honden en schapen beschermd door twee kuddebewakingshonden, met een derde in opleiding. Dat heeft niet alleen grote gevolgen voor onze mensen en dieren, maar ook op recreanten op de Renderklippen.
De nieuwkomers zijn de teef Tizcla (geboren op 7 maart 2018), de reu Trento (van 10-1-2024) en het nog piepjonge teefje Iacta (geboren op 25 augustus 2025, op het filmpje rechts). De volwassen honden zijn van het ras Berghond van de Maremmen en Abruzzen (kortweg Maremmano’s, of Abruzzen), de pup is een Pastore della Sila, ook wel Calabrische herder of Silano genoemd, en komen van een gerenommeerde fokker in Italië. Meer over onze verdedigers staat hier en hier.
Waarom wij tot de aanschaf van kuddebewakingshonden zijn overgegaan, zal duidelijk zijn. Na aanvallen van wolven en de daarmee verband houdende verdwijning van onze border collie Daisy hadden we maar twee opties: de kudde opdoeken, of beschermen met speciaal daarvoor getrainde honden.
Begeleiding van een expert
Werken met dergelijke honden is totaal anders dan werken met border collies als Tim en Lad, die door onze herders opgeleid zijn. Kuddebewakingshonden vragen een speciale aanpak. Tizcla en Trento zijn als zodanig gefokt en getraind, maar uit hun vertrouwde omgeving gehaald en krijgen een nieuwe leider. Maar onze herders hebben totaal geen ervaring met dergelijke honden. Daarom worden ze de eerste tijd begeleid door Ray Dorgelo van Canine Efficiency, die zich sinds 2009 richt op ‘effectieve conflictpreventie tussen mens en roofdier door middel van de inzet van goede kuddebeschermingshonden (KBH) op een juiste manier’. Ray heeft ervaring met dit werk in landen als Spanje, Italië, Roemenië en Hongarije, heeft ervaring met het introduceren van dit soort honden in Nederland en is een absolute grootheid op het gebied van werken met kuddebeschermingshonden. Hij heeft onze nieuwe honden ook voor ons uitgezocht.
Wennen en leren
Onze herders moeten de honden leren kennen en leren er mee te werken. Wanneer en hoe reageren ze? Welke commando’s moet je gebruiken? Accepteren ze Tim en Lad onder alle omstandigheden als onderdeel van de kudde? Zo niet, hoe krijgen we dat wèl voor elkaar? Wat moet je doen als ze onraad ruiken? Wat vinden ze onraad? Wat te doen in de lammertijd? Hoe reageren ze op recreanten, honden, paarden, fietsers, niet alleen op de hei, maar ook als ze met de kudde in een van de weilanden verblijven? En zo kunnen we nog een hele tijd door gaan. Tegelijkertijd moeten de herders de kudde vol hoogdrachtige ooien in de gaten houden en Tim en Lad instrueren.
Onze mensen en dieren hebben vooral rust nodig
Dat vraagt alle aandacht en concentratie en veel extra inzet en uren werk van alle honden en mensen. Vandaar dat wij hopen dat iedereen onze mensen en dieren voorlopig met rust laat. Ook de media, die ons overspoeld hebben met verzoeken om een dagje mee te lopen, een interview, een fotosessie, enzovoorts. Ook van hen vragen we rust en geduld. Op veel vragen weten we de antwoorden zelf ook niet. Voor onze mensen en dieren wordt het één grote ontdekkingsreis. Die kan alleen op een mooi eindpunt uit komen als ze die in alle rust en met volledige aandacht voor elkaar kunnen voltooien.
Via onder meer facebook en deze website houden we u op de hoogte.
Nieuwe regels voor de Renderklippen
Gezien het karakter en de taak van kuddebeschermingshonden (Ray Dorgelo: ,,Kuddebeschermingshonden zijn geen knuffelbeschermingshonden’’) hebben de gemeenten Epe en Heerde, mede op advies van Ray, nieuwe regels voor bezoekers van de Renderklippen ingevoerd die her en der op borden vermeld staan:
- Houd minstens 25 meter afstand van de kudde.
- Passeer de kudde altijd stapvoets.
- Houd uw hond kort aangelijnd.
- Negeer de beschermingshonden.
- Bij blaffende beschermingshonden rustig doorlopen.
- Met een stressvol paard: kies een andere route.
In het gebied rond de schaapskooi, dat op de kaart hieronder rood is gearceerd, zijn honden verboden.
Tot 31 januari is de slagboom op de weg naar de parkeerplaats bij de schaapskooi gesloten. Hiermee kunnen bezoekers met honden er aan wennen dat ze niet meer dicht bij de kudde mogen parkeren om confrontaties te voorkomen, aldus de gemeente Heerde. Voor de Kerstnachtdienst wordt overigens een uitzondering gemaakt voor verkeer.
Beide gemeenten hebben verder besloten dat honden alleen aangelijnd op de Renderklippen mogen wandelen.
Meer over Tizcla, Trento en Iacla staat hier en hier.
Foto’s van bezoekers
Heeft u een leuke foto van onve kudde of omgeving? We zouden het fijn vinden als wij en anderen er hier van kunnen meegenieten. Wilt u hem sturen naar schaapskuddeepeheerde@gmail.com? Dank u wel!
Onze kudde
Onze kudde bestaat uit zo’n 140 Veluwse Heideschapen en is een ‘gescheperde’ kudde omdat ze elke dag onder (bege)leiding van een herder en zijn honden er op uit trekt. Meestal komt de meute aan het eind van de middag weer terug bij de schaapskooi.
Wij en de wolven
Sinds begin december 2025 hebben we kuddebewakingshonden (kbh) die onze dieren tegen wolven moeten beschermen. Dat ‘beschermen’ nemen ze zó letterlijk, dat ze een snelle toenadering van de kudde kunnen interpreteren als een bedreiging en dan geen onderscheid maken tussen wolven, honden en zelfs mensen. Opgepast dus!
Onze charme
Onze in 1956 gebouwde schaapskooi ligt op het 223 hectare grote heidegebied Renderklippen, dat eigendom is van de gemeenten Epe en Heerde en is omgeven door bossen.
Onze sponsors
Zonder bijdragen van bedrijven, verenigingen, fondsen, andere instellingen en particulieren zijn we nergens. Gelukkig dragen velen een steentje bij aan onze exploitatie. Kijk maar eens wat een imposante lijst!
